Sanne Kabalt
Wat zijn de interessantste manieren en contexten om beelden en woorden samen te presenteren?
Wat zijn de mogelijkheden en valkuilen van het samenbrengen van beeld en tekst in een kunstwerk?
Hoe kunnen beeld en tekst samen gepresenteerd worden zodat elk medium in zijn kracht staat?
Wat zijn manieren om beeld en tekst samen te brengen zonder dat het één het ander overschaduwt?
Hoe presenteer je beeld en tekst met een gevoeligheid voor de mogelijkheden en de grenzen van elk medium?
Woorden kunnen dingen die beelden niet kunnen, en omgekeerd. Waar ze elkaar ontmoeten is een speelveld, en dat is waar ik werk, schuif en combineer. Ik maak installaties, video’s en publicaties rond thema’s als rouw, geestesziekte en de relatie tussen mens en natuur. Vanuit de inhoud van mijn projecten kom ik tijdens het proces telkens op nieuwe vormen uit, alsof het werk zelf zijn vorm bepaalt. Hoe divers die vormen ook zijn, het is altijd een ontmoeting tussen beeld en tekst: Een projectie in een aardedonkere ruimte waarbij een voice-over filosofeert en zingt. Een reeks portretten achter gekleurd handgemaakt glas, waarvan de zichtbaarheid veranderd wanneer je erlangs loopt, omringd door dialogen die op kaartjes te lezen zijn. Een foto die in zijn lijst kan bewegen, die je als bezoeker in je handen kunt houden terwijl je omringd wordt door essayistische teksten aan de muur.
Het blijft voor mij een zoektocht hoe beelden en woorden samen het beste te presenteren. Het gevaar dat het één het ander overschaduwt ligt altijd op de loer. In exposities worstel ik met de plaats van tekst; veel tentoongestelde tekst oogt saai en overdreven studieus, en een tentoonstellingsbezoeker heeft zelden de rust om uitgebreid te lezen. In boekvorm komt tekst veel beter tot z’n recht, maar daar worden weer vele grenzen gesteld aan het beeldende: een grote print, een dia projectie of ruimtelijke installatie past niet op de bladzijdes. Hoewel ik vanuit de fotografie kom (dat is wat ik studeerde) is schrijven steeds belangrijker aan het worden en ik schrijf ook veel teksten die op zichzelf staan, publiceerde de afgelopen jaren veel in literaire tijdschriften en ben bezig met een manuscript voor een roman, waarvoor ik een beurs van het Letterenfonds heb ontvangen.
Hoe blij ik ook ben met mijn groeiend schrijverschap, ik wil niet dat het de plaats van mijn kunstenaarschap inneemt. Ik wil vormen vinden waarin beide kunstvormen elkaar versterken. Mijn studieperiode zou ik willen gebruiken voor het volgende: Me verdiepen in het werk van andere kunstenaars die zich op het grensvlak met beeld en woord bewegen, in gesprek gaan met curatoren en kunstbeschouwers met expertise op dit vlak, literatuur lezen waarin de relatie beeld-woord in de kunsten onderzocht wordt, nieuwe presentatievormen bedenken en ‘testen’ met publiek in tentoonstellingen en performances.
Hoe kunnen beeld en tekst samen gepresenteerd worden zodat elk medium in zijn kracht staat?
Wat zijn manieren om beeld en tekst samen te brengen zonder dat het één het ander overschaduwt?
Hoe presenteer je beeld en tekst met een gevoeligheid voor de mogelijkheden en de grenzen van elk medium?
Woorden kunnen dingen die beelden niet kunnen, en omgekeerd. Waar ze elkaar ontmoeten is een speelveld, en dat is waar ik werk, schuif en combineer. Ik maak installaties, video’s en publicaties rond thema’s als rouw, geestesziekte en de relatie tussen mens en natuur. Vanuit de inhoud van mijn projecten kom ik tijdens het proces telkens op nieuwe vormen uit, alsof het werk zelf zijn vorm bepaalt. Hoe divers die vormen ook zijn, het is altijd een ontmoeting tussen beeld en tekst: Een projectie in een aardedonkere ruimte waarbij een voice-over filosofeert en zingt. Een reeks portretten achter gekleurd handgemaakt glas, waarvan de zichtbaarheid veranderd wanneer je erlangs loopt, omringd door dialogen die op kaartjes te lezen zijn. Een foto die in zijn lijst kan bewegen, die je als bezoeker in je handen kunt houden terwijl je omringd wordt door essayistische teksten aan de muur.
Het blijft voor mij een zoektocht hoe beelden en woorden samen het beste te presenteren. Het gevaar dat het één het ander overschaduwt ligt altijd op de loer. In exposities worstel ik met de plaats van tekst; veel tentoongestelde tekst oogt saai en overdreven studieus, en een tentoonstellingsbezoeker heeft zelden de rust om uitgebreid te lezen. In boekvorm komt tekst veel beter tot z’n recht, maar daar worden weer vele grenzen gesteld aan het beeldende: een grote print, een dia projectie of ruimtelijke installatie past niet op de bladzijdes. Hoewel ik vanuit de fotografie kom (dat is wat ik studeerde) is schrijven steeds belangrijker aan het worden en ik schrijf ook veel teksten die op zichzelf staan, publiceerde de afgelopen jaren veel in literaire tijdschriften en ben bezig met een manuscript voor een roman, waarvoor ik een beurs van het Letterenfonds heb ontvangen.
Hoe blij ik ook ben met mijn groeiend schrijverschap, ik wil niet dat het de plaats van mijn kunstenaarschap inneemt. Ik wil vormen vinden waarin beide kunstvormen elkaar versterken. Mijn studieperiode zou ik willen gebruiken voor het volgende: Me verdiepen in het werk van andere kunstenaars die zich op het grensvlak met beeld en woord bewegen, in gesprek gaan met curatoren en kunstbeschouwers met expertise op dit vlak, literatuur lezen waarin de relatie beeld-woord in de kunsten onderzocht wordt, nieuwe presentatievormen bedenken en ‘testen’ met publiek in tentoonstellingen en performances.
kunstenaarsboek 2023, Toyobo-fotopolymeerprints (foto’s) en zeefdrukken (gedichten), hand gebonden met een cahierhechting 48,5 x 42 cm
Lezenkijken of kijkenlezen – over de poëtische ruimte tussen beeld en tekst
Soms is het woord genoeg en soms is het beeld genoeg om over te brengen wat je wilt overbrengen. Er zijn kunstwerken waarin beeld en tekst samenkomen, waarbij er tussen die twee iets nieuws ontstaat.
Daar zijn lelijke woorden voor: ‘image+text work’ bijvoorbeeld, of ‘photo-texts’, wanneer het om Fotografie gaat. Een plusje of verbindingsstreepje doet echter geen recht aan de fascinerende relaties die kunnen ontstaan tussen het ene medium en het andere.
Ik maak zelf zulk werk, maar worstel vaak met het vinden van een vorm, een balans. De laatste tijd ben ik me daarom bewust aan het verdiepen in hoe andere makers dat doen. Ook vraag ik me af hoe we zulk werk waarnemen. Hoe laat een beeld zich lezen en hoe laat een tekst zich bekijken? Degene die het werk bewondert gaat, idealiter, continu heen en weer, in een onophoudelijk lezenkijken of kijkenlezen; een grenzeloos, hybride tot-zich-nemen.
Louise Bourgeois maakte in 1947 een klein kunstenaarsboek met negen etsen en negen parabels, telkens naast elkaar gepresenteerd. Het draagt de enigmatische titel He Disappeared Into Complete Silence. We zien in de etsen vreemde architectonische constructies.
Ladders die aan het plafond lijken te plakken, gebouwen die op lange poten staan, een machine die sterk aan een guillotine doet denken. In de korte parabels lezen we over mensen: een ontevreden echtgenoot, een hebberig klein meisje, een gewonde man. Er is telkens sprake van tragische omstandigheden, soms schokkend, soms op een donkere manier grappig. De verhalen spelen zich af in het alledaagse leven, maar raken ook grotere thema’s zoals oorlog, armoede en miscommunicatie.
Het fascinerende is: je ziet heel iets anders dan je leest. Er is een parabel over een meisje dat haar allermooiste kleren draagt en wacht op een man die niet komt.
So the purpose of this picture is to show how
beautiful she was.
I really mean that she was beautiful.
Op de ets naast deze tekst zien we alleen een toren. De schoonheid van het meisje en haar mooiste kleren zijn niet in beeld gebracht, hoewel Bourgeois ons er expliciet op heeft gewezen dat dit het doel is van het beeld. Het is niet helemaal te verklaren, maar hier krijg ik, in de positiefste zin, kippenvel van. We worden hier, als kijkers en lezers, bespeeld, gemanipuleerd, uitgedaagd.
De tekst en het beeld doen een duizelingwekkend dansje in je hoofd en gaan een eigen leven leiden dat voor elke kijker/lezer zal verschillen.
Lees het concluderend essay:
Daar zijn lelijke woorden voor: ‘image+text work’ bijvoorbeeld, of ‘photo-texts’, wanneer het om Fotografie gaat. Een plusje of verbindingsstreepje doet echter geen recht aan de fascinerende relaties die kunnen ontstaan tussen het ene medium en het andere.
Ik maak zelf zulk werk, maar worstel vaak met het vinden van een vorm, een balans. De laatste tijd ben ik me daarom bewust aan het verdiepen in hoe andere makers dat doen. Ook vraag ik me af hoe we zulk werk waarnemen. Hoe laat een beeld zich lezen en hoe laat een tekst zich bekijken? Degene die het werk bewondert gaat, idealiter, continu heen en weer, in een onophoudelijk lezenkijken of kijkenlezen; een grenzeloos, hybride tot-zich-nemen.
Louise Bourgeois maakte in 1947 een klein kunstenaarsboek met negen etsen en negen parabels, telkens naast elkaar gepresenteerd. Het draagt de enigmatische titel He Disappeared Into Complete Silence. We zien in de etsen vreemde architectonische constructies.
Ladders die aan het plafond lijken te plakken, gebouwen die op lange poten staan, een machine die sterk aan een guillotine doet denken. In de korte parabels lezen we over mensen: een ontevreden echtgenoot, een hebberig klein meisje, een gewonde man. Er is telkens sprake van tragische omstandigheden, soms schokkend, soms op een donkere manier grappig. De verhalen spelen zich af in het alledaagse leven, maar raken ook grotere thema’s zoals oorlog, armoede en miscommunicatie.
Het fascinerende is: je ziet heel iets anders dan je leest. Er is een parabel over een meisje dat haar allermooiste kleren draagt en wacht op een man die niet komt.
So the purpose of this picture is to show how
beautiful she was.
I really mean that she was beautiful.
Op de ets naast deze tekst zien we alleen een toren. De schoonheid van het meisje en haar mooiste kleren zijn niet in beeld gebracht, hoewel Bourgeois ons er expliciet op heeft gewezen dat dit het doel is van het beeld. Het is niet helemaal te verklaren, maar hier krijg ik, in de positiefste zin, kippenvel van. We worden hier, als kijkers en lezers, bespeeld, gemanipuleerd, uitgedaagd.
De tekst en het beeld doen een duizelingwekkend dansje in je hoofd en gaan een eigen leven leiden dat voor elke kijker/lezer zal verschillen.
Lees het concluderend essay:
kunstenaarsboek 2023, Toyobo-fotopolymeerprints (foto’s) en zeefdrukken (gedichten), hand gebonden met een cahierhechting 48,5 x 42 cm
