Jonas Wijtenburg
Van individuele praktijk naar samenwerkingsverband naar ecosysteem.
Tijdens het CY-studie traject wil ik onderzoeken hoe ik mijn werkzaamheden organiseer, georganiseerd heb en in ideale zin wil gaan organiseren. De afgelopen jaren ben ik steeds meer in samenwerkingsverband gaan werken, hiervoor is de ‘modulaire structuur’ in letterlijke en figuurlijke zin de facilitator, de leidraad en de logica om te volgen. Dit heeft vruchtbare resultaten opgeleverd maar ook veel vragen met zich meegebracht, bijvoorbeeld hoe dit soort werk compatibel is met het concept van de individuele kunstenaarspraktijk tegenover meer diffuus en gedeeld artistiek eigenaarschap.
Deze diffusie, waar ik persoonlijk geen problemen mee heb (waar ik juist door aangetrokken wordt), heeft zijn weerklank in de manier waarop ik in contact sta met de structuren van de samenleving. Waar diffuus-zijn, vreemd-zijn -in schemergebied verkeren- enorme potentiëlen kunnen zijn, maar ook lastig zijn in relatie tot de ander.
Hoe krijg ik dit diffuse aspect helder zonder dat het zijn diffuus-zijn verliest.
Hoe kan ik deze waardes overbrengen, wat voor taal is hiervoor noodzakelijk?
Ook stel ik steeds meer vragen bij mijn eigen ‘individuele kunstenaarschap’, mijn als Jonas Wijtenburg opererende entiteit. Ik vraag mij af hoe actueel het is om te blijven opereren vanuit deze plek; heb ik deze plek zelf ingenomen of heb ik deze rol aangenomen vanuit verwachtingen en logica die passen in een bestaand systeem, wat is dat voor systeem, voor wie werkt dit en waarom. Waar kom je achter als je een kritische analyse loslaat op de verdeling van middelen, macht en arbeid in deze sector? Vertegenwoordigt de kunstenaarsentiteit de waardes en taal welke ik wil doorontwikkelen? Kan ik in de toekomst een nieuwe entiteit ontwikkelen, een kunstenaarschap als ecosysteem, waarin elke vorm van creatie een symbiotische relatie is met de ander. Hoe ziet deze entiteit eruit, hoe noem je dit opereren, hoe zie ik mezelf daarin, en wat voor soort toekomstscenario kan ik hiermee schetsen?
Deze diffusie, waar ik persoonlijk geen problemen mee heb (waar ik juist door aangetrokken wordt), heeft zijn weerklank in de manier waarop ik in contact sta met de structuren van de samenleving. Waar diffuus-zijn, vreemd-zijn -in schemergebied verkeren- enorme potentiëlen kunnen zijn, maar ook lastig zijn in relatie tot de ander.
Hoe krijg ik dit diffuse aspect helder zonder dat het zijn diffuus-zijn verliest.
Hoe kan ik deze waardes overbrengen, wat voor taal is hiervoor noodzakelijk?
Ook stel ik steeds meer vragen bij mijn eigen ‘individuele kunstenaarschap’, mijn als Jonas Wijtenburg opererende entiteit. Ik vraag mij af hoe actueel het is om te blijven opereren vanuit deze plek; heb ik deze plek zelf ingenomen of heb ik deze rol aangenomen vanuit verwachtingen en logica die passen in een bestaand systeem, wat is dat voor systeem, voor wie werkt dit en waarom. Waar kom je achter als je een kritische analyse loslaat op de verdeling van middelen, macht en arbeid in deze sector? Vertegenwoordigt de kunstenaarsentiteit de waardes en taal welke ik wil doorontwikkelen? Kan ik in de toekomst een nieuwe entiteit ontwikkelen, een kunstenaarschap als ecosysteem, waarin elke vorm van creatie een symbiotische relatie is met de ander. Hoe ziet deze entiteit eruit, hoe noem je dit opereren, hoe zie ik mezelf daarin, en wat voor soort toekomstscenario kan ik hiermee schetsen?
Becoming/Unbecoming/Rebecoming, a position #1 2018
MOD–
CrossYart studieverslag, samenvatting
Mijn onderzoek is voortgekomen uit de initiële vraag; hoe samenwerkingsverbanden in de kunstsector beter ingebed kunnen worden in mijn kunstenaarspraktijk. Via diverse literaire werken over wetenschapsfilosofie, evolutionaire biologie, antropologie en ouderwets proza (zie de literatuurlijst onderaan deze pagina) is mijn visie over hoe ik werkzaam wil zijn behoorlijk aan het wankelen gebracht. Daar heb ik met een wellicht naïeve ambitie, een conclusie aan proberen te verbinden; Ik stop met het werk wat ik voorheen deed onder de noemer Jonas Wijtenburg kunstenaar en ga verder als nieuwe entiteit genaamd MOD-platform.
In het document MOD-grondbeginselen geef ik een bredere toelichting over de manier van denken van waaruit ik naar de toekomst gericht verder aan het werk wil in de kunstsector. ‘MOD grondbeginselen’ gaat voornamelijk over waarom we waarderen wat we waarderen, kritiek op de manier hoe dit ons vast kan zetten in structuren van macht en belangrijker nog wat nieuwe denkstappen kunnen zijn om daaruit te geraken.
Een van de belangrijkste concepten is de erkenning dat waarde voortkomt uit netwerken, dit is sterk geïnspireerd op ideeën over sympoiesis, en de rol van symbiose in ons denken over natuur en evolutie zoals Donna Haraway dat uiteenzet in haar boek Staying with the Trouble (2016). Niks ontstaat in een vacuüm, menselijke en niet-menselijke relaties zijn afhankelijk van de gezondheid van netwerken waar we deel van uitmaken net zoals de individuele prestaties die daar uit voortkomen. Wanneer we alleen oog hebben voor waarde als uitzonderlijk product van uitzonderlijke mensen dan kijken we via een te kleine lens naar een in werkelijkheid enorm gebied van samenwerkende factoren. In plaats van waardering toe te passen via een hiërarchische schaal - hoog/laag, selectie processen, exclusie en competitie - zodat het een selecte groep van
individuen toekomt, zou waardering ook kunnen functioneren als middel om wederzijdse afhankelijkheid te benadrukken. Wanneer we allemaal omhoog aan het staren zijn, vergeten we weleens om naar de compostlaag en het "anonieme" bodemleven te kijken en eenzelfde waardering op te brengen voor al dat anonieme werk wat die uitzonderlijke posities überhaupt mogelijk maakt.
Als MOD-platform wil ik actief bijdragen een paradigma verschuiving richting meer sympoietisch werken en denken. Ik stap uit de rol als individueel kunstenaar en zie mezelf in een nieuwe rol als netwerk beheerder.
Literatuurlijst
Duistere Ecologie (2018) Timothy Morton
Earth Emotions (2019) Glenn Albrecht
Het begin van alles (2021) David Greaber en David Wengrow
Het communistische manifest (1848) Karl Marx & Friedrich Engels
Staying with the trouble (2016) Donna Haraway
Symbiotic Planet (1998) Lynn Margulis
The Mushroom at the End of the World (2015) Anna Tsing
The Unbearable Lightness of Being (1984) Milan Kundera
Artikelen
Errant Journal errantjournal.org
ONCURATING o.a. #53 Situated Knowledges in Art and Curating (2022), pagina 8, From Space to Time: “Situated Knowledges,” Critical Curation, and Social Truth door Angela Dimitrakaki. shorturl.at
Mijn onderzoek is voortgekomen uit de initiële vraag; hoe samenwerkingsverbanden in de kunstsector beter ingebed kunnen worden in mijn kunstenaarspraktijk. Via diverse literaire werken over wetenschapsfilosofie, evolutionaire biologie, antropologie en ouderwets proza (zie de literatuurlijst onderaan deze pagina) is mijn visie over hoe ik werkzaam wil zijn behoorlijk aan het wankelen gebracht. Daar heb ik met een wellicht naïeve ambitie, een conclusie aan proberen te verbinden; Ik stop met het werk wat ik voorheen deed onder de noemer Jonas Wijtenburg kunstenaar en ga verder als nieuwe entiteit genaamd MOD-platform.
In het document MOD-grondbeginselen geef ik een bredere toelichting over de manier van denken van waaruit ik naar de toekomst gericht verder aan het werk wil in de kunstsector. ‘MOD grondbeginselen’ gaat voornamelijk over waarom we waarderen wat we waarderen, kritiek op de manier hoe dit ons vast kan zetten in structuren van macht en belangrijker nog wat nieuwe denkstappen kunnen zijn om daaruit te geraken.
Een van de belangrijkste concepten is de erkenning dat waarde voortkomt uit netwerken, dit is sterk geïnspireerd op ideeën over sympoiesis, en de rol van symbiose in ons denken over natuur en evolutie zoals Donna Haraway dat uiteenzet in haar boek Staying with the Trouble (2016). Niks ontstaat in een vacuüm, menselijke en niet-menselijke relaties zijn afhankelijk van de gezondheid van netwerken waar we deel van uitmaken net zoals de individuele prestaties die daar uit voortkomen. Wanneer we alleen oog hebben voor waarde als uitzonderlijk product van uitzonderlijke mensen dan kijken we via een te kleine lens naar een in werkelijkheid enorm gebied van samenwerkende factoren. In plaats van waardering toe te passen via een hiërarchische schaal - hoog/laag, selectie processen, exclusie en competitie - zodat het een selecte groep van
individuen toekomt, zou waardering ook kunnen functioneren als middel om wederzijdse afhankelijkheid te benadrukken. Wanneer we allemaal omhoog aan het staren zijn, vergeten we weleens om naar de compostlaag en het "anonieme" bodemleven te kijken en eenzelfde waardering op te brengen voor al dat anonieme werk wat die uitzonderlijke posities überhaupt mogelijk maakt.
Als MOD-platform wil ik actief bijdragen een paradigma verschuiving richting meer sympoietisch werken en denken. Ik stap uit de rol als individueel kunstenaar en zie mezelf in een nieuwe rol als netwerk beheerder.
Literatuurlijst
Duistere Ecologie (2018) Timothy Morton
Earth Emotions (2019) Glenn Albrecht
Het begin van alles (2021) David Greaber en David Wengrow
Het communistische manifest (1848) Karl Marx & Friedrich Engels
Staying with the trouble (2016) Donna Haraway
Symbiotic Planet (1998) Lynn Margulis
The Mushroom at the End of the World (2015) Anna Tsing
The Unbearable Lightness of Being (1984) Milan Kundera
Artikelen
Errant Journal errantjournal.org
ONCURATING o.a. #53 Situated Knowledges in Art and Curating (2022), pagina 8, From Space to Time: “Situated Knowledges,” Critical Curation, and Social Truth door Angela Dimitrakaki. shorturl.at
Molding/Unmolding/Remolding an option #1
Molding/Unmolding/Remolding an option #1
Wat is MOD-platform? Inleiding
Ik rond mijn CrossYart studie af met een concrete stap, namelijk het formuleren van een antwoord op een van mijn initiële vraagstellingen: hoe relevant is mijn individuele kunstenaarspraktijk als Jonas Wijtenburg. Het zoeken naar een antwoord op deze vraag heeft verschillende vormen aangenomen maar ik kom telkens terug op een punt wat tegelijkertijd beangstigend en bevrijdend is, de conclusie dat het vervolg van deze vraag het einde betekent van hoe ik de afgelopen 10+ jaar gewerkt heb.
Dat om durven gooien betekent het maken van een nieuwe start onder een nieuwe naam, niet meer Jonas Wijtenburg maar verder als MOD-platform. Geen individueel kunstenaar meer maar verder als een ander soort entiteit; een organisatievorm gestoeld op een sympoietisch mensbeeld en een sympoietische blik op kunstproductie.
Sympoiese zoals ik het heb leren kennen uit het boek Staying With the Trouble van Donna Haraway, staat hier voor twee opvattingen: de mens is geen afgebakend individueel gegeven en productie van goederen, zo ook de kunstproductie, bestaat uit landschappen van samenwerkende spelers die allemaal hun rol te vervullen hebben om de vrucht van productie tot stand te brengen. De blik op louter het eindproduct maakt de weg vrij voor roofbouw op het samenwerkende geheel ofwel salvage accumulation (The Mushroom at the End of the World, Anna Tsing). Het is niet het uitsluiten van de rol van het individu zo ook niet van de waardering voor
individuele kwaliteiten waar dit voor staat, maar meer het verruimen van de blik op het geheel aan
gebieden die noodzakelijk zijn voor de totstandkoming en het appreciëren van dit eindproduct.
Lees het verslag:
Dat om durven gooien betekent het maken van een nieuwe start onder een nieuwe naam, niet meer Jonas Wijtenburg maar verder als MOD-platform. Geen individueel kunstenaar meer maar verder als een ander soort entiteit; een organisatievorm gestoeld op een sympoietisch mensbeeld en een sympoietische blik op kunstproductie.
Sympoiese zoals ik het heb leren kennen uit het boek Staying With the Trouble van Donna Haraway, staat hier voor twee opvattingen: de mens is geen afgebakend individueel gegeven en productie van goederen, zo ook de kunstproductie, bestaat uit landschappen van samenwerkende spelers die allemaal hun rol te vervullen hebben om de vrucht van productie tot stand te brengen. De blik op louter het eindproduct maakt de weg vrij voor roofbouw op het samenwerkende geheel ofwel salvage accumulation (The Mushroom at the End of the World, Anna Tsing). Het is niet het uitsluiten van de rol van het individu zo ook niet van de waardering voor
individuele kwaliteiten waar dit voor staat, maar meer het verruimen van de blik op het geheel aan
gebieden die noodzakelijk zijn voor de totstandkoming en het appreciëren van dit eindproduct.
Lees het verslag:
Molding/Unmolding/Remolding an option #8
Molding/Unmolding/Remolding an option #8